Hakediş kelime kökeni ve hukuki tanım
Hakediş, taşeronun belirli bir dönemde sahada tamamladığı işin parasal karşılığıdır. Borçlar Kanunu ve kamu yapı işleri tip sözleşmesi kapsamında; aylık veya iki haftalık periyotlarda hesaplanır. Hesap yöntemi sözleşmede netleştirilmelidir: birim fiyat (poz × metraj) veya götürü bedel.
Birim fiyat hakediş hesap formülü
Brüt hakediş = Σ (poz birim fiyatı × dönem metrajı). Brütten çıkan kesintiler: stopaj (%5–%20), SGK işveren hissesi, KDV stopajı, kesin teminat (genelde %6), avans mahsubu, ceza-i şart. Net = brüt − kesintiler. Çoğu tartışma metraj ölçümünden çıkar — kontrol mühendisi imzası şart.
Stopaj ve SGK kesinti oranları 2026
2026 başında yapı işlerinde stopaj oranı %5'tir (Gelir Vergisi Kanunu 94). Tevkifat KDV oranı 5/10. SGK işveren hissesi tehlike sınıfına göre değişir (%14.5 – %19.5). Bu oranlar her yıl güncellenir — son hesap döneminde Resmi Gazete kontrolü yapılmalı.
Çok adımlı onay zinciri neden gerekli?
Tek imzalı hakediş; metraj hatası, kesinti unutkanlığı veya manipülasyon riskine açık. Standart pratik: şantiye şefi → kontrol mühendisi → mali işler → genel müdür. Her adımda dijital imza + geri çevirme nedeni saklanır. KontrolJet HakedişJet bu zinciri varsayılan olarak uygular.
E-fatura entegrasyonu zorunluluğu
GİB e-fatura ve e-arşiv mükellefiyetleri 2026'da daha düşük cirolu firmaları kapsadı. Hakediş onaylandığında GİB onaylı entegratörler üzerinden e-fatura otomatik kesilebilir. Manuel veri girişi denetim açığı oluşturur.
Özet çıkarımlar
- Hakediş = birim fiyat × metraj − kesintiler
- Stopaj oranını her yıl güncel kontrol et
- Çok adımlı onay + dijital imza standart pratik
- E-fatura entegrasyonu denetim koruması