Yıllık Ücretli İzin Gün Sayısı ve Hesaplama 2026 — Kıdeme Göre Tablo

4857 sayılı İş Kanunu madde 53'e göre işyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir. Yani izin hakkı için ilk şart bir tam yılı doldurmaktır.

Bir yılı doldurmayan işçinin kanuni yıllık izin hakkı henüz doğmamıştır; ancak işveren isterse avans izin kullandırabilir. İlk yıl tamamlandıktan sonra her hizmet yılı için izin yeniden hak edilir ve kıdem arttıkça gün sayısı yükselir.

Madde 53 asgari izin sürelerini şöyle belirler: hizmet süresi 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) olanlara 14 günden; 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 20 günden; 15 yıl ve daha fazla olanlara 26 günden az izin verilemez.

Bunlar asgari sürelerdir; işveren veya toplu iş sözleşmesi daha fazlasını verebilir, ama altına inemez. Süreler iş günü olarak hesaplanır ve izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz; bu günler izne eklenir.

Kanun, genç ve ileri yaştaki işçiler için özel bir alt sınır koyar. 18 ve daha küçük yaştaki işçilerle 50 ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi 20 günden az olamaz.

Bu, kıdemden bağımsız bir korumadır. Örneğin işe yeni başlamış 52 yaşında bir işçi, normalde 14 gün hak edecekken yaş koruması nedeniyle en az 20 gün izin alır. Aynı şekilde 17 yaşındaki bir işçi de en az 20 gün izne hak kazanır.

Madde 53, yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izin sürelerinin dörder gün artırılarak uygulanacağını öngörür. Bu, yer altının ağır ve riskli çalışma koşullarını dengeleyen bir düzenlemedir.

Buna göre yer altında çalışan ve 1-5 yıl kıdemi olan bir işçinin izni 14 değil 18 gün, 5-15 yıl kıdemlinin izni 20 değil 24 gün olur. Yaş koruması ve yer altı artışı bir arada uygulandığında en yüksek lehe sonuç esas alınır.

Yıllık izin ücreti, işçinin izne çıkmadan önceki çıplak (giydirilmemiş) brüt ücreti üzerinden hesaplanır ve madde 57 gereği izine başlamadan önce peşin ödenir veya avans olarak verilir. Günlük çıplak brüt ücret × izin gün sayısı, brüt izin ücretini verir.

Örnek: aylık çıplak brüt ücreti 30.000 TL olan işçinin günlük ücreti 30.000 ÷ 30 = 1.000 TL'dir. 14 günlük izin için brüt izin ücreti 14 × 1.000 = 14.000 TL olur; bundan yasal kesintiler yapılarak nete inilir. İş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmayan izinler son ücret üzerinden ödenir (madde 59).

Yıllık izin işveren tarafından bölünemez; kural olarak sürekli kullandırılır. Ancak tarafların anlaşmasıyla bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere bölümler halinde kullanılabilir (madde 56). Yani yıllık iznin bir parçası en az 10 gün kesintisiz olmalıdır.

Kullanılmayan izinler hakkı sona erdirmez; işçilik alacağı olarak birikir. İş ilişkisi devam ettiği sürece yıllık izin alacağı için zamanaşımı işlemez; zamanaşımı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren beş yıl olarak uygulanır. Bu yüzden izin defteri ve bakiye takibi hem işçi hem işveren için kritiktir.

İş Kanunu madde 53 açıkça 'yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez' der. İşçi çalışmaya devam edip karşılığında para almayı tercih etse bile, iş ilişkisi sürerken iznin ücrete çevrilmesi geçerli sayılmaz; izin fiilen kullandırılmalıdır.

İznin parasal karşılığı yalnızca iş sözleşmesi sona erdiğinde gündeme gelir: bu durumda kullanılmamış izin günlerinin ücreti son ücret üzerinden ödenir. Bu kural, dinlenme hakkının korunması amacını taşır ve uygulamada izinlerin biriktirilmesini caydırmayı hedefler.

İzin gün sayısı kıdeme, yaşa ve çalışma koşullarına göre değişip biriktiği için, kağıt izin defteriyle takip kısa sürede hata üretir. Hak edilen, kullanılan ve devreden bakiyenin kişi bazında doğru tutulması bir denetim ve dava gerekliliğidir.

Giriş-çıkış, devamsızlık ve izin verisinin tek yerde toplandığı bir sistem, izin bakiyesini otomatik hesaplar ve çakışmaları önler. Mesai ve devam kaydını dijitalleştirmek için PDKS çözümümüzü, saha ekiplerinin izin ve görev takibi için saha ekip yönetimi tarafını inceleyebilir; yasal çerçeve için PDKS yasal yükümlülükler rehberini okuyabilirsiniz.